Allomalar

Abu Bakr Narshaxiy (899-959) Abu Bakr Narshaxiy — Markaziy Osiyo tarixnavisligining ilk qadimiy durdonalaridan biri bo‘lmish «Tarixi Buxoro» deb shuxrat topgan nodir asarning muallifidir. U o‘z asarini 943—944 yillarda arab tilida yozgan. «Buxoro tarixi»ning o‘zida ham boshqa tarixiy manbalarda ham muallifning hayoti va faoliyatiga doyr biror kengroq maʼlumot uchramaydi. Faqat XIII asr muallifi Samʼoniyning «Kitob […]

Muso Al Xorazmiy (780-850) Buyuk matematik, astronom va geograf Muhammad al-Xorazmiy VIII asrning oxiri va IX asrning birinchi yarmida yashab ijod etdi. Xorazmiy qalamiga mansub 20 dan ortiq asarlarning faqat 10 tasi bizgacha yetib kelgan. Bular «Aljabr va al-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob» — algebraik asar, «Hind hisobi haqida kitob» yoki «Qo‘shish va ayrish haqida

Jahonotin Uvaysiy (1779-1845) O‘zbek adabiyoti tarixida mumtoz o‘ringa ega bo‘lgan Jahon otin — Uvaysiy XVIII asr oxiri XIX asrning birinchi yarmida yashab ijod etgan mashhur o‘zbek shoirasidir. U Marg‘ilon shahrining Childuxtaron mahallasida, taxminan 1779 yillarda dunyoga kelgan. Shoiraning 4 ta devon tuzganligi maʼlum. Uvaysiy ijodining g‘oyaviy-badiiy mohiyatidan o‘zbek mumtoz adabiyoti anʼanalarini ijodiy davom ettirganligi ko‘rinib

Bahodirxon Abulg‘oziyxon (1605-1664) Bahodirxon Abulg‘oziyxon Xiva xonligida XVII asarda vujudga kelgan tarixnavislik maktabiga asos solgan olimdir. Abulg‘oziyxon zamonasining atoqli tarixchisi va olimi sifatida «Shajarayi turk» nomli mashhur asarini yozgan. Bu asarni Abulg‘oziyxon «Shajarayi turk»ning o‘zida keltirilgan baʼzi maʼlumotlarga qaraganda oxirigacha yozib tamomlashga ulgurmagan. Uning maʼlum qismi Abulg‘oziyxon vafotidan so‘ng Mahmudiy ibn Muhammad Zamon Urganjiy tomonidan

Abdurahmon Jomiy (1414-1492) Amir Temur asos solgan Temuriylar saltanati davrida Movarounnahrda badiiy adabiyot ham yangi bosqichga ko‘tarildi. Husayn Boyqaro hukmdorligi davridagi adabiy hayotga to‘xtalar ekan, Zahiriddin Muhammad Bobur “Boburnoma”da: «Shuarodin bu jamʼning saromad va sardaftari Mavlono Abdurahmon Jomiy edi», — deb yozadi[1]. Binobarin, faqat forsiy adabiyotning emas, shu davrdagi o‘zbek adabiyotining gullab-yashnashida ham Abdurahmon Jomiyning

Lutfulloh Lutfiy (1366-1465) Abu Bakr Narshaxiy — Markaziy Osiyo tarixnavisligining ilk qadimiy durdonalaridan biri bo‘lmish «Tarixi Buxoro» deb shuxrat topgan nodir asarning muallifidir. U o‘z asarini 943—944 yillarda arab tilida yozgan. «Buxoro tarixi»ning o‘zida ham boshqa tarixiy manbalarda ham muallifning hayoti va faoliyatiga doyr biror kengroq maʼlumot uchramaydi. Faqat XIII asr muallifi Samʼoniyning «Kitob ul-ansob»

G‘iyosuddin al-Koshiy (1380-1429) Jamshid ibn Masʼud ibn Mahmud G‘iyosuddin al-Koshiy (ko‘proq G‘iyosuddin al-Koshiy ismi bilan mashhur) — XIV-XV asrda o‘z fanining bilimdonlari — riyoziyotchilar, tabiblar va hunarmandlari bilan shuhrat qozongan Koshonda tug‘ilgan. Jamshid Koshiy XIV-XV asrning riyoziyot va falakiyot ilmining buyuk allomalaridan biri sifatida ajoyib riyoziyot qomusi — «Miftoh al-hisob» («Hisob kaliti») asari bilan Yaqin

Abu Bakr Qaffol Shoshiy (904-976) Imom Abu Bakr Qaffol Shoshiy zamondoshlari «Hazrati Imom» deb ulug‘lagan bu zotjir. Abu Bakr Qaffol Shoshiy ilmiy merosida “Javomiʼ al-kalim” (“Hikmatli iboralar to‘plami”) asari yetakchi o‘rin egallaydi. “Javomiʼ al-kalim” kitobi Imom Abu Bakr Muhammad ibn Ali ibn Ismoil Qaffol Shoshiy qalamiga mansub bo‘lib, unda Rasululloh (s.a.v.) hadislari to‘plangan. Qaffol Shoshiy

Abu Mansur Moturidiy (870-944) Abu Mansur Moturidiy hazratlari aynan 870 yilda buyuk vatandoshimiz, hadis ilmining sultoni imom Buxoriy hazratlari vafot topgan yili azim Samarqandning Moturid mahallasida dunyoga keladi. Abu Mansur Moturidiyning kalom va fiqh ilmlar sohasidagi qarashlari uning ikki – “Kitob at-Tavhid” va “Kitob taʼvilot ahl as-sunna” nomli asarlarida bayon etilgan. Bu boradagi muhim maʼlumotlar

QADIMIY DOSTONLAR, YIRIK BADIIY, TARIXIY-MAʼNAVIY ASARLAR HAQIDA Qadimiy bitiklar va xalq dostonlari har bir millatning maʼnaviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini mukammal aks ettiruvchi bamisoli oynadir. Ularda har bir xalqning urf-odatlari, milliy o‘ziga xosligi yaqqol ko‘rinib turadi. Dostonchilik xalq og‘zaki ijodida qadimiy epik anʼana hisoblanadi. Dostonlar asosan do‘mbira jo‘rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda